و آن گاه توضيح مىدهد كه اين جمله به عمر اشاره دارد زيرا به ابو بكر گفت : دستت را بده با تو بيعت كنم چون تو صاحب و يار رسول خدا هستى ! اما « شعرى » كه فرموده به ابو بكر اشاره مىكند . زيرا ابو بكر قبل از بيعت در مقابله با انصار به قرابتش با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم استناد مىجست و پس از بيعت ، به بيعت . و امام در ضمن اين شعر هر دو را پاسخ مىدهد . نويسنده مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - نقل « ابن ابى الحديد » را مىپسندد . و مىگويد : تمام نسخه‌هاى خطى نهج البلاغه كه بعضى از آنها مربوط به سال 682 هجرى مىباشد همينگونه نقل كرده‌اند . و مىافزايد كه آمدى در غرر الحكم 1 آمدى - غرر الحكم - و كراجكى در التعجب 1 كراجكى - التعجب - نيز آن را به همين نحو آورده‌اند . ولى در شرح ابن ميثم و نهج البلاغه‌اى كه بر اساس آن ترجمه مىكنيم عبارت به اين گونه است : « وا عجبا ا تكون الخلافه بالصحابه و القرابه ؟ ! . » ابن ميثم ابن ميثم - شرح نهج البلاغه - همين نقل را درست ميداند و مىگويد : امام اين سخن را پس از بيعت عثمان فرمود . امام مىشنيد كه صحت خلافت عثمان را بعضى مستند به شورا مىدانند . ، بعضى به يار و صحابه پيامبر بودن و بعضى به قرابت و خويشاوندى او با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم امام هر سه مطلب را در ضمن اين گفته رد فرمود ، به اين معنى كه شورا كامل نبوده . اگر قرار بود افراد اهل حل و عقد را براى شورا دعوت كنند تعداد آنها بيش از اين بود كه عمر تعيين كرد . و اگر قرابت و يا صحابه پيامبر ( ص ) بودن ملاك باشد افراد نزديكتر به آن حضرت نيز وجود داشتند ( اشاره به اين كه من از هر جهت به آن حضرت نزديكترم ) . در اينجا ممكن است سخن ديگرى نيز گفت ( اگر آنچه امام فرموده ، همين